Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu 2026

Anonim şirketlerin hukuki süreçlerini sağlıklı bir şekilde yürütmeleri ve yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu yükümlülüklerden biri de belirli şartları taşıyan anonim şirketler için sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğudur. Bu zorunluluk, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin üçüncü fıkrasında açıkça düzenlenmiştir.

Bu makalede, anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunun güncel yasal dayanakları, sermaye limitleri, bu yükümlülüğe uyulmaması halinde karşılaşılabilecek idari para cezaları ve sözleşmeli avukatlık hizmetinin önemi detaylı bir şekilde ele alınacaktır.

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğunun Yasal Dayanağı ve Kapsamı

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin üçüncü fıkrasında yer almaktadır. Bu maddeye göre; “Türk Ticaret Kanunu’nun 272. maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.”

Burada atıf yapılan 6762 sayılı Mülga Türk Ticaret Kanunu’nun 272. maddesi günümüzde yürürlükte değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda asgari esas sermaye miktarı, halka açık olmayan anonim şirketler için 332. maddede düzenlenmiş olup, bu miktar 250.000 TL’dir. Dolayısıyla, Avukatlık Kanunu’nun 35/3 maddesindeki “esas sermaye miktarının beş katı” ifadesi, güncel olarak 250.000 TL’nin beş katı olan 1.250.000 TL’ye tekabül etmektedir.

Bu durumda, esas sermayesi 1.250.000 TL ve üzerinde olan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri, sözleşmeli bir avukat bulundurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, şirketin tescil edilmiş esas sermayesine göre belirlenir; ödenmiş sermaye miktarı bu zorunluluğun doğuşunda etkili değildir. Şirketin kuruluş anında veya sermaye artırımı sonrasında bu limite ulaşması halinde, zorunluluk ticaret siciline tescil ile birlikte başlar.

Sermayesi 1.250.000 TL’nin altında kalan anonim şirketler için doğrudan bir avukat bulundurma zorunluluğu bulunmasa da, hukuki riskleri minimize etmek ve süreçleri doğru yönetmek adına profesyonel hukuki danışmanlık alması şiddetle tavsiye edilmektedir.

Sözleşmeli Avukatlık Hizmetinin Önemi ve Asgari Ücret

Sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu, şirketlerin hukuki süreçlerini düzenli ve profesyonel bir şekilde yönetmelerini sağlamak, olası hukuki uyuşmazlıkları önlemek veya mevcut uyuşmazlıklarda şirketin haklarını korumak amacıyla getirilmiştir. Avukat, şirketin tüm hukuki işlemlerinde danışmanlık yaparak, mevzuata uygun hareket etmesini ve yasal risklerden korunmasını sağlar.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre, 2026 yılı için sözleşmeli avukatlara ödenecek aylık asgari ücretin 45.000 TL olduğu öngörülmektedir. Bu ücret, şirketlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirirken dikkate almaları gereken önemli bir maliyet kalemidir.

Sözleşmeli Avukatlık Hizmet Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hususlar

Avukatlık Kanunu Yönetmeliği’nin “Sürekli Avukatlık Hizmetlerinde Uygulanacak Esaslar” başlıklı 73. maddesi, sözleşmeli avukatlık hizmet sözleşmesinde bulunması gereken temel hükümleri belirlemiştir. Bu hükümler, sözleşmenin şeffaflığını ve tarafların haklarını güvence altına almayı amaçlar:

• İş sahibinin (şirketin) adı, soyadı, mesleki ya da ticari unvanı, adresi, vergi/T.C. kimlik numarası,
• Avukatın/avukatlık bürosunun/avukatlık ortaklığının adı, soyadı, unvanı, vergi/T.C. kimlik numarası,
• Verilecek hukuki hizmetin tanımı ve kapsamı,
• Avukatlık ücreti ve ücretin ödeme şekli ve zamanı,
• Sözleşme hükümlerinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi değişikliklerine göre uyarlanacağı maddesi,
• Sözleşmenin süresi,
• Sözleşmenin sona erme koşulları,
• Hukuki işlemlerle ilgili harç ve giderlerin iş sahibine ait olduğu, bunların peşin olarak veya avukatın ilk talebinde derhal ödenmesi gerektiği, sözleşmede yazılı adresin avukatın bu konudaki taleplerini ileteceği adres olduğu ve bu adrese yapılan tebligatların iş sahibine yapılmış sayılacağı ibaresi.

Yükümlülüğe Uymamanın Sonuçları ve 2026 Cezaları

Anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğuna uymaması ciddi idari para cezaları ile sonuçlanmaktadır. Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin üçüncü fıkrasında bu durum şöyle ifade edilmiştir: “Hükme aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet Savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan on altı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verilir.”

Ancak, idari para cezası uygulama yetkisi güncel uygulamada Valiliklere aittir. Barolar, zorunluluğa uymayan şirketleri tespit ederek ilgili Valiliklere bildirimde bulunur. 2026 yılı için öngörülen sanayi sektörü brüt asgari ücretin iki katı tutarındaki idari para cezası, yaklaşık olarak aylık 66.060 TL’dir. Bu ceza, yükümlülüğe uyulmayan her ay için ayrı ayrı uygulanır ve yıllık toplamda 792.720 TL gibi önemli bir maliyete ulaşabilir. Bu durum, şirketler için hem hukuki risk hem de ciddi bir finansal yük oluşturmaktadır.

Bu cezai yaptırımın yanı sıra, sözleşmeli avukat bulundurmayan şirketler, hukuki süreçlerde yaşayabilecekleri aksaklıklar ve yanlış adımlar nedeniyle daha büyük zararlarla karşılaşma riski taşımaktadır. Bu nedenle, yasal zorunluluğa uymak, sadece cezadan kaçınmak değil, aynı zamanda şirketin hukuki güvenliğini sağlamak açısından da önemli öneme sahiptir.

Avukat Bulundurma Zorunluluğuna Uymayanlar Nasıl Tespit Edilir?

Anonim şirketlerin avukat bulundurma zorunluluğuna uyup uymadığı, öncelikle ilgili Baro Başkanlıkları tarafından takip edilir. Barolar, ticaret sicili kayıtlarını inceleyerek veya gelen ihbarlar üzerine sermaye yapısı uygun olan ancak sözleşmeli avukatı bulunmayan şirketleri tespit edebilirler. Tespit edilen şirketlere Barolar tarafından tebligat gönderilerek, belirli bir süre içinde sözleşmeli avukatlık hizmeti alındığına dair belgelerin (sözleşme ve serbest meslek makbuzu örnekleri) sunulması talep edilir. Bu talebe uyulmaması halinde, durum ilgili Valiliklere bildirilerek idari para cezası sürecinin başlatılması sağlanır.

Bu yasal zorunluluk ve beraberindeki yaptırımlar göz önüne alındığında, anonim şirketlerin hukuki danışmanlık hizmetlerini aksatmadan ve yasalara uygun bir şekilde yürütmeleri, hem şirket menfaatleri hem de yasal uyum açısından hayati önem taşımaktadır.

Daha fazla bilgi için 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

İlgili Makaleler

• İflas İstememe Suçu
• Şirket Aracını Başkasının Kullanması Cezası
• Vergi Dairesi E Tebligat